
آیا باید خود را برای دلار ۱۵۰ هزار تومانی آماده کنیم؟ دادههای اقتصادی نشان میدهند که مسیر تورمی هنوز ادامه دارد و پیش بینیهای قبلی کاملاً نادرست از آب درآمدهاند.
بازار ارز ایران همواره تحت تأثیر عوامل متعددی از جمله تحریمها، سیاستهای دولت و انتظارات تورمی بوده است. در سالهای اخیر، نوسانات شدید نرخ دلار نشان داده که پیشبینیها در این حوزه تا چه حد دشوار است.
در این میان یکی از بحثبرانگیزترین پیش بینیها، جدولی بود که در دولت حسن روحانی منتشر شد و نرخ دلار را در سناریوهای مختلف ترسیم میکرد. حالا که سال ۱۴۰۳ به پایان رسیده، بررسیها نشان میدهد که قیمت دلار حتی فراتر از این پیشبینیها حرکت کرده است. اما این روند در سال ۱۴۰۴ به چه سمتوسویی خواهد رفت؟
نرخ دلار در پایان سال ۱۴۰۳ چقدر شد؟
بررسی بازار ارز در روزهای پایانی سال ۱۴۰۳ نشان میدهد که قیمت دلار رکوردی بیسابقه را ثبت کرده است. این نرخ که در سناریوی بدبینانه جدول منتشرشده در دولت قبل، برای پایان سال ۱۴۰۳ ۷۰ هزار تومان پیشبینی شده بود، در عمل از مرز ۱۰۰ هزار تومان هم عبور کرد. این به معنای افزایش ۳۰ درصدی نسبت به پیشبینیهای اولیه است.
این اتفاق نشان میدهد که متغیرهای اقتصادی فراتر از آن چیزی که در آن جدول در نظر گرفته شده بود، عمل کردهاند. سیاستهای پولی، افزایش نقدینگی، کاهش درآمدهای ارزی و افزایش انتظارات تورمی، از مهمترین عواملی بودند که موجب این افزایش قیمت شدند.
چرا دلار از پیشبینیهای قبلی جلو زد؟
۱. افزایش نقدینگی:
حجم نقدینگی در سال ۱۴۰۳ افزایش چشمگیری داشته است. این رشد نقدینگی بدون پشتوانه تولیدی، باعث افزایش تورم و به دنبال آن افزایش نرخ ارز شده است.
۲. کاهش درآمدهای ارزی:
با توجه به کاهش فروش نفت و موانع تحریمی، دولت در تأمین ارز موردنیاز کشور دچار مشکل شده و همین مساله فشار بر بازار ارز را افزایش داده است.
۳. انتظارات تورمی:
فضای روانی حاکم بر بازار ارز نیز عامل مهمی در افزایش نرخ دلار بوده است. بسیاری از مردم و فعالان اقتصادی انتظار دارند که قیمت دلار در سالهای آینده همچنان صعودی باشد و همین موضوع باعث افزایش تقاضای سفتهبازی شده است.
پیشبینی قیمت دلار در سال ۱۴۰۴
با توجه به روند فعلی، پیشبینیها نشان میدهد که نرخ دلار در سال ۱۴۰۴ ممکن است از آنچه قبلاً در جدول سازمان برنامه و بودجه آمده بود، فراتر رود. در آن جدول، نرخ دلار برای سال ۱۴۰۴ در سناریوی ادامه تحریمها ۱۱۰ هزار تومان برآورد شده بود. اما با توجه به اینکه نرخ دلار در سال ۱۴۰۳ از پیشبینیهای قبلی فراتر رفته، این احتمال وجود دارد که در سال ۱۴۰۴ شاهد نرخهایی در محدوده ۱۵۰ هزار تومان باشیم.
البته این پیش بینی بستگی زیادی به شرایط سیاسی و اقتصادی کشور دارد. اگر مذاکرات بینالمللی به نتیجه برسد و گشایشی در روابط خارجی ایجاد شود، ممکن است روند افزایشی نرخ دلار متوقف شود یا حتی کاهش پیدا کند.
اگر توافقی حاصل شود، دلار چقدر کاهش مییابد؟
در سناریوی دیگر که در جدول سازمان برنامه و بودجه مطرح شده بود، اگر توافقی میان ایران و آمریکا حاصل شود، قیمت دلار میتواند به ۳۵ هزار تومان کاهش پیدا کند. هرچند که در شرایط کنونی، تحقق این سناریو کمی دور از ذهن به نظر میرسد، اما اگر مذاکرات به نتیجه برسد و درآمدهای ارزی افزایش یابد، احتمال کاهش نرخ دلار وجود خواهد داشت.
بازار ارز ایران در سالهای اخیر نوسانات شدیدی را تجربه کرده و پیشبینی قیمت دلار به دلیل عوامل متعدد داخلی و خارجی، کار دشواری است.
با این حال، بررسیها نشان میدهد که نرخ دلار در سال ۱۴۰۳ از پیشبینیهای قبلی فراتر رفت و رکورد ۱۰۰ هزار تومان را ثبت کرد. این موضوع احتمال افزایش نرخ دلار تا ۱۵۰ هزار تومان در سال ۱۴۰۴ را تقویت میکند، مگر اینکه تغییرات اساسی در سیاستهای اقتصادی و بینالمللی رخ دهد.
برای اطلاع از جدیدترین تغییرات قیمت دلار و دیگر ارزها، به بخش اقتصادی در صفحه فردا مراجعه کنید و نظرات خود را با ما به اشتراک بگذارید.